Odonata

libellen

Je kunt alle soorten langs gaan, maar je kunt ook een keus maken uit het: soortenoverzicht


Zygoptera (Gelijkvleugeligen, juffers)

In rust vouwt deze groep van de libellen de vleugels op boven of langs het achterlijf, de pantserjuffers houden de vleugels losjes naar achteren. Vooral bij zonnig weer zie je vaak veel van deze kleine dieren vliegen langs sloten en andere watertjes. Als je in het bezit bent van een vijver, zal je ze ook vaak zien.

gewone pantserjuffer, Lestes sponsa
Gewone pantserjuffer, Lestes sponsa

Als je nog niet zo goed bent ingevoerd in het determineren van de verschillende soorten, is het belangrijk dat je de dieren goed kunt bekijken en zou je ze moeten vangen. Dat vangen vind ik geen optie, je beschadigt de dieren erg snel en als je ze los laat zijn ze vaak gedesoriënteerd. Een betere oplossing is het maken van foto's. Het beste is een foto van de rugkant en van de zijkant van het borststuk, daar heb je voldoende aan voor het determineren van het dier. Ik ben nog niet zo goed ingevoerd dat ik de dieren foutloos op naam kan brengen. Om toch de juiste naam bij de plaatjes te krijgen zet ik de foto's op het forum.waarneming.nl. Er zijn daar verschillende mensen die je aan de juiste naam helpen en je wegwijs maken zodat je heel langzamerhand zelf je weg kunt zoeken.


Calopterygidae, Beekjuffers

Weidebeekjuffer, Calopteryx splendens

Bij stromend water kun je de weidebeekjuffer aantreffen, metaalblauw de mannen, de vrouwen metaalachtig groen. Boven het water voeren de mannen vaak hele vliegshows op, de donkere vlekken in de vleugels geven hieraan een prachtig effect.

Weidebeekjuffer, Calopteryx splendens, ♂
Weidebeekjuffer, Calopteryx splendens, ♂

Weidebeekjuffer, Calopteryx splendens, ♂
Weidebeekjuffer, Calopteryx splendens, ♂

Weidebeekjuffer, Calopteryx splendens, ♀
Weidebeekjuffer, Calopteryx splendens, ♀

Weidebeekjuffer, Calopteryx splendens, ♀
Weidebeekjuffer, Calopteryx splendens, ♀

omhoog

Home


Bosbeekjuffer, Calopteryx virgo

Deze soort is zeldzaam in Nederland en verschilt van de weidebeekjuffer doordat de mannen geheel blauwe vleugels hebben. De vrouwtjes zijn moeilijker uit elkaar te houden, alleen het pseudopterostigma ligt verder van de vleugel top en de vleugels zijn meer bruinig en minder doorzichtig. Op de tweede foto een vrouwtje van de ondersoort Calopteryx virgo festiva bij deze ondersoort hebben de vrouwtjes donkere vleugels. De foto is gemaakt in Bulgarije.

Bosbeekjuffer, Calopteryx virgo, ♂
Bosbeekjuffer, Calopteryx virgo, ♂

Bosbeekjuffer, Calopteryx virgo festiva, ♂
Bosbeekjuffer, Calopteryx virgo festiva, ♀

omhoog

Home


Coenagrionidae, Waterjuffers

Koraaljuffer, Ceriagrion tenellum

Koraaljuffer, de rode juffer met oranje poten en rood pterostigma (vlekje in de vleugel). De andere rode juffer heeft zwarte poten, dus geen vergissen mogelijk.

Koraaljuffer, Ceriagrion tenellum
Koraaljuffer, Ceriagrion tenellum

Koraaljuffer, Ceriagrion tenellum
Koraaljuffer, Ceriagrion tenellum

Koraaljuffer, Ceriagrion tenellum
Koraaljuffer, Ceriagrion tenellum

 

Koraaljuffer, Ceriagrion tenellum ♀
Koraaljuffer, Ceriagrion tenellum ♀

Koraaljuffer, Ceriagrion tenellum ♂
Koraaljuffer, Ceriagrion tenellum ♂

omhoog

Home


Maanwaterjuffer, Coenagrion lunulatum

Dit is een kleine waterjuffer waarvan je de mannen kunt herkennen aan het gebogen streepje met aan elke kant een zij streepje op het tweede achterlijf segment. De vrouwtjes vind ik moeilijker deze kunnen nogal verschillen in kleur maar zijn erg donker op de bovenkant van het achterlijf met alleen op de achterste segmenten lichte kleuren. De ogen zijn aan de onderkant groen.

Maanwaterjuffer, Coenagrion lunulatum ♂
Maanwaterjuffer, Coenagrion lunulatum ♂

Maanwaterjuffer, Coenagrion lunulatum ♀
Maanwaterjuffer, Coenagrion lunulatum ♀

 

omhoog

Home


Vogelwaterjuffer, Coenagrion ornatum

Coenagrion ornatum, Vogelwaterjuffer is zeer zeldzaam in Europa en komt in Nederland niet voor. De foto's zijn gemaakt in Bulgarije. De achterhoofdsvlekken hebben geen gladde randen maar het zwart heeft uitbochtingen in het blauw.

Vogelwaterjuffer, Coenagrion ornatum ♂
Vogelwaterjuffer, Coenagrion ornatum ♂

Vogelwaterjuffer, Coenagrion ornatum ♂ ♀
Vogelwaterjuffer, Coenagrion ornatum ♂ ♀

Vogelwaterjuffer, Coenagrion ornatum ♂ ♀
Vogelwaterjuffer, Coenagrion ornatum ♂ ♀

 

omhoog

Home


Azuurwaterjuffer, Coenagrion puella

Een veel voorkomende soort is de azuurjuffer, Coenagrion puella. Bij het mannetje zie je op het tweede segment van het achterlijf een zwarte U als opvallend kenmerk. De vrouwtjes hebben erg donkere achterlijven. Op de foto's de paring en de geslachten afzonderlijk.

Azuurwaterjuffer, Coenagrion puella
Azuurwaterjuffer, Coenagrion puella

Azuurwaterjuffer, Coenagrion puella
Azuurwaterjuffer, Coenagrion puella ♂

Azuurwaterjuffer, Coenagrion puella
Azuurwaterjuffer, Coenagrion puella ♀

 

omhoog

Home


Variabele waterjuffer, Coenagrion pulchellum

De mannetjes hebben een smalle lichte schouderstreep die meestal uit twee stukken bestaat. Bij de vrouwtjes op het tweede staart segment een soort bokaal tekening, bij de mannetjes een y.

Variabele waterjuffer, Coenagrion pulchellum ♂
Variabele waterjuffer, Coenagrion pulchellum ♂

Variabele waterjuffer, Coenagrion pulchellum ♀
Variabele waterjuffer, Coenagrion pulchellum ♀

Variabele waterjuffer, Coenagrion pulchellum
Variabele waterjuffer, Coenagrion pulchellum

omhoog

Home


Gaffelwaterjuffer, Coenagrion scitulum

De Gaffelwterjuffer, Coenagrion scitulum komt voor in de zuidelijke helft van Nederland. Het is een zuidelijke soort die naar het noorden oprukt.

Gaffelwaterjuffer, Coenagrion scitulum
Gaffelwaterjuffer, Coenagrion scitulum ♂

omhoog

Home


Watersnuffel, Enallagma cyathigerum

De watersnuffel, Enallagma cyathigerum is een andere veel voorkomende soort. Je ziet dat de vrouwtjes nogal variabel in kleur zijn.

Watersnuffel, Enallagma cyathigerum
Watersnuffel, Enallagma cyathigerum

Watersnuffel, Enallagma cyathigerum ♀♀
Watersnuffel, Enallagma cyathigerum ♀♀

Watersnuffel, Enallagma cyathigerum ♂
Watersnuffel, Enallagma cyathigerum ♂

omhoog

Home


Kanaaljuffer, Erythromma lindenii

Deze soort is te herkennen aan de speerpunt tekening op het achterlijf van het mannetje en de streepvormige achterhoofd vlekken. Beide geslachten hebben op het tweede achterlijf segment een zwarte bokaal tekening, verder is het achterlijf bij het vrouwtje zwart aan de bovenkant.

Kanaaljuffer, Erythromma lindenii ♂
Kanaaljuffer, Erythromma lindenii ♂

omhoog

Home


Grote roodoogjuffer, Erythromma najas

Sommige soorten zijn opvallend door een bepaald duidelijk zichtbaar kenmerk, zo ook de mannetjes van de grote roodoogjuffer (Erythromma najas) die je bijna altijd aantreft op de bladeren van de waterlelie. De helder rode ogen zijn zeer opvallend. De vrouwtjes moet je weer goed bekijken, die hebben geen rode ogen en hier is de schouder streep onderbroken, niet bepaald een opvallend kenmerk.

Grote roodoogjuffer, Erythromma najas ♂
Grote roodoogjuffer, Erythromma najas ♂

Grote roodoogjuffer, Erythromma najas ♀
Grote roodoogjuffer, Erythromma najas ♀

Op de drie foto's hieronder zie je de dieren eieren afzetten. Bij deze soort verdwijnt het stel geheel onder water. Op de eerste foto is de man nog gedeeltelijk boven water. Op de andere foto's gaan ze dieper onder water en zie je het heel dunne luchtlaagje om hun lichaam en vleugels als een zilveren vliesje. Als ze het blad loslaten stijgen de dieren als een kurk weer naar boven, de vleugels zijn niet nat geworden en ze vliegen direct weg.

Grote roodoogjuffer, Erythromma najas
Grote roodoogjuffer, Erythromma najas

Grote roodoogjuffer, Erythromma najas
Grote roodoogjuffer, Erythromma najas

Grote roodoogjuffer, Erythromma najas
Grote roodoogjuffer, Erythromma najas

omhoog

Home


Kleine roodoogjuffer, Erythromma viridulum

Een heel kleine waterjuffer is de kleine roodoogjuffer (Erythromma viridulum) de mannetjes hebben een geheel zwart achterlijf met een blauwe punt net als het lantaarntje maar bij bij het lantaarntje zit het blauw één segment verder naar voren. De vrouwtjes hebben geen rode ogen en hier is de schouder streep niet onderbroken.

Kleine roodoogjuffer, Erythromma viridulum ♂
Kleine roodoogjuffer, Erythromma viridulum ♂

Kleine roodoogjuffer, Erythromma viridulum ♀
Kleine roodoogjuffer, Erythromma viridulum ♀

Kleine roodoogjuffer, Erythromma viridulum
Kleine roodoogjuffer, Erythromma viridulum

omhoog

Home


Lantaarntje, Ischnura elegans

Moeilijk vind ik vooral dat de vrouwtjes vaak geheel anders van kleur en tekening zijn dan de mannen. Dit verschijnsel tref je ook aan bij de echte libellen die hieronder worden besproken. Het is dus zaak om het geslacht van de libelle te leren herkennen als je de dieren op naam wilt brengen.

Lantaarntje, Ischnura elegans
Lantaarntje, Ischnura elegans ♀

Lantaarntje, Ischnura elegans
Lantaarntje, Ischnura elegans ♀

 

Het lantaarntje is eigenlijk één van de best herkenbare soorten. Aan het einde van het donkere achterlichaam zit een heldere lichte lantaarn. Het pterostigma is ruitvormig en twee kleurig, zwart wit. Bij het mannetje zijn de niet zwarte delen blauw.

Lantaarntje, Ischnura elegans
Lantaarntje, Ischnura elegans

Lantaarntje, Ischnura elegans ♂
Lantaarntje, Ischnura elegans ♂

omhoog

Home


Tengere grasjuffer, Ischnura pumilio

De Tengere grasjuffer (Ischnura pumilio) lijkt veel op het lantaarntje, het grote verschil is de opvallende blauwe vlek op het achterlichaam, deze zit één segment verder naar achteren. De vrouwtjes bij deze soort zijn als ze nog jong zijn oranjegeel van kleur.

Tengere grasjuffer, Ischnura pumilio ♂
Tengere grasjuffer, Ischnura pumilio ♂

Tengere grasjuffer, Ischnura pumilio ♂
Tengere grasjuffer, Ischnura pumilio ♂

Tengere grasjuffer, Ischnura pumilio ♀
Tengere grasjuffer, Ischnura pumilio ♀

Tengere grasjuffer, Ischnura pumilio ♀
Tengere grasjuffer, Ischnura pumilio ♀

omhoog

Home


Vuurjuffer, Pyrrhosoma nymphula

Er komen in Nederland twee soorten rode juffers voor, de vuurjuffer (Pyrrhosoma nymphula) en de koraaljuffer (Certagrion tenellum). Deze twee kun je gemakkelijk uit elkaar houden. De vuurjuffer zie je het meest, deze juffer heeft geheel zwarte poten. De koraaljuffer komt veel minder voor en heeft oranje poten en een rood pterostigma, (het vlekje in de vleugels).

Vuurjuffer, Pyrrhosoma nymphula
Vuurjuffer, Pyrrhosoma nymphula

Vuurjuffer, Pyrrhosoma nymphula
Vuurjuffer, Pyrrhosoma nymphula

Vuurjuffer, Pyrrhosoma nymphula
Vuurjuffer, Pyrrhosoma nymphula

omhoog

Home


Lestidae, Pantserjuffers

Heel erg mooi zijn de metaal glanzende pantserjuffers. Ze zijn niet altijd makkelijk van elkaar te onderscheiden. Vaak zijn de verschillen klein en moeilijk te zien, naar mijn ervaring werkt een goed scherpe foto het best, waarbij je het beste de zijkant van het dier goed op de foto moet zien te krijgen. Verder zijn de kleur van de pterostigma's (de vlekken in de vleugels) erg belangrijk voor de determinatie.

Houtpantserjuffer, Chalcolestes viridis

De houtpantserjuffer Chalcolestes viridis is een algemene soort, te herkennen aan het licht gekleurde pterostigma.

hout pantserjuffer, Chalcolestes viridis
Hout pantserjuffer, Chalcolestes viridis ♀

hout pantserjuffer, Chalcolestes viridis
Hout pantserjuffer, Chalcolestes viridis ♀

hout pantserjuffer, Chalcolestes viridis
Hout pantserjuffer, Chalcolestes viridis ♂

hout pantserjuffer, Chalcolestes viridis
Hout pantserjuffer, Chalcolestes viridis ♂

omhoog

Home


Zwervende pantserjuffer, Lestes barbarus

Een goed herkenbare soort is de zwervende pantserjuffer Lestes barbarus, hierbij is het pterostigma twee kleurig, donker aan de kop kant en licht aan de buitenkant en verder is de schouderstreep erg breed. De onder achterkant van de kop is geel.

zwervende pantserjuffer, Lestes barbarus
Zwervende pantserjuffer, Lestes barbarus ♂

zwervende pantserjuffer, Lestes barbarus
Zwervende pantserjuffer, Lestes barbarus ♀

zwervende pantserjuffer, Lestes barbarus
Zwervende pantserjuffer, Lestes barbarus ♂ ♀

omhoog

Home


Tangpantserjuffer, Lestes dryas

De tangpantserjuffer Lestes dryas lijkt op de gewone pantserjuffer maar heeft een paar kleine verschillen. Het vlekje boven de middelste poten is hoog en breed, bij de gewone is het een klein groen vlekje in een gele omgeving. De schouderstreep is bij de gewone pantserjuffer breed, bij de tangpantserjuffer erg smal. De tangpantserjuffer is ook iets meer mans dan de gewone maar daarvoor moet je ze samen zien. Vaak zitten er witte einden aan het zwarte pterostigma. Net als de winterjuffers houdt deze soort in rusthouding al de vier vleugels aan één kant van het lichaam, zie: Forum Waarneming.nl

tang pantserjuffer, Lestes dryas
Tang pantserjuffer, Lestes dryas ♂

tang pantserjuffer, Lestes dryas
Tang pantserjuffer, Lestes dryas ♀

Hieronder uitvergroot het verschil, boven het kleine groene vlekje in een licht gebied boven het tweede potenpaar, onder is het groene vlekje over de hele breedte van dit gebied en vult het de halve hoogte.

gewone pantserjuffer, Lestes sponsa
Gewone pantserjuffer, Lestes sponsa

tang pantserjuffer, Lestes dryas
Tang pantserjuffer, Lestes dryas

omhoog

Home


Gewone pantserjuffer, Lestes sponsa

Enkele foto's van de gewone pantserjuffer Lestes sponsa, dit is een algemeen voorkomende soort. Voor het verschil met de tang pantserjuffer Lestes dryas kijk bij de laatste.

gewone pantserjuffer, Lestes sponsa
Gewone pantserjuffer, Lestes sponsa ♂

gewone pantserjuffer, Lestes sponsa
Gewone pantserjuffer, Lestes sponsa ♀

omhoog

Home


Tengere pantserjuffer, Lestes virens

Bij de tengere pantserjuffer Lestes virens is de kop achter ook geel als bij de zwervende en het pterostigma heeft twee kleuren, middenin donker en aan beide uiteinden licht, het groen glimmende gedeelte van het borststuk is veel groter dan bij de zwervende.

tengere pantserjuffer, Lestes virens
Tengere pantserjuffer, Lestes virens ♀

tengere pantserjuffer, Lestes virens
Tengere pantserjuffer, Lestes virens ♂

tengere pantserjuffer, Lestes virens
Tengere pantserjuffer, Lestes virens ♂

omhoog

Home


Bruine winterjuffer, Sympecma fusca

De winterjuffers die in Nederland voorkomen zijn de bruine winterjuffer en de Noordse winterjuffer. Ze lijken erg op elkaar, de bruine is algemeen de Noordse zeldzaam. De brede groene rugstreep heeft bij de bruine een rechte kant, bij de Noordse is er een uitbochting. De dieren overwinteren als imago.

Bruine winterjuffer, Sympecma fusca
Bruine winterjuffer, Sympecma fusca ♂

Bruine winterjuffer, Sympecma fusca
Bruine winterjuffer, Sympecma fusca ♂

Bruine winterjuffer, Sympecma fusca
Bruine winterjuffer, Sympecma fusca ♀

omhoog

Home


Noordse winterjuffer, Sympecma paedisca

De Noordse winterjuffer Sympecma paedisca komt voor rond het gebied van de Weerribben, verder is hij zeer zeldzaam. Wie schetst mijn verbazing als ik er een in mijn tuin vind. Het is al avond en ik heb de macrolens op het toestel, zodat ik de flits wel moet gebruiken. Het worden dan ook nachtopnames, zwarte achtergrond. Als ik de volgende morgen weer ga kijken zit ze op vrijwel dezelfde plaats en maak ik wat normale foto's. Je kan de Noordse winterjuffer onderscheiden van de bruine winterjuffer door de uitbochting aan de groene rug streep, de rug streep van de bruine is recht. In rust dragen de winterjuffers de vleugels aan één kant van het lichaam. Dat is duidelijk te zien, op de bovenste foto is de linker kant van het dier te zien met de vleugels aan de achterkant, op de middelste foto de rechter kant en de vleugels voor het lichaam.

Noordse winterjuffer, Sympecma paedisca
Noordse winterjuffer, Sympecma paedisca ♀

Noordse winterjuffer, Sympecma paedisca
Noordse winterjuffer, Sympecma paedisca ♀

Noordse winterjuffer, Sympecma paedisca
Noordse winterjuffer, Sympecma paedisca

 

omhoog

Home


Platycnemididae, Breedscheenjuffers

Blauwe breedscheen juffer, Platycnemis pennipes

Een makkelijk te herkennen soort is de blauwe breedscheen juffer Platycnemis pennipes. Het is de enige breedscheenjuffer die in Nederland voorkomt en de naam zegt het al, de dieren hebben verbrede schenen. Zie je een juffer die je niet direct kunt thuisbrengen, kijk dan even naar de poten, eigenlijk moet je dit als eerste doen, als de poten verbreed zijn vallen alle andere juffers af.

Breedscheen juffer, Platycnemis pennipes ♂
Breedscheen juffer, Platycnemis pennipes ♂

Breedscheen juffer, Platycnemis pennipes ♀
Breedscheen juffer, Platycnemis pennipes ♀

omhoog

Home


soortenoverzicht:


Anisoptera (Ongelijkvleugeligen, echte libellen)

Dit is de groep van de grotere libellen die in rust hun vleugels naast zich houden. Soms worden de vleugels zelfs iets naar voren gehouden zoals bij enkele foto's is te zien.

Steenrode heidelibel, Sympetrum vulgatum
Steenrode heidelibel, Sympetrum vulgatum

Steenrode heidelibel, Sympetrum vulgatum, fris uitgekomen met morgendauw
Steenrode heidelibel, Sympetrum vulgatum, fris uitgekomen met morgendauw


Aeshnidae, Glazenmakers

Blauwe glazenmaker, Aeshna cyanea

Bij de blauwe glazenmaker zijn de vrouwtjes groen, om het makkelijk te maken. De twee lichte vlekken op het borststuk zijn zelfs bij vliegende exemplaren vaak goed te zien en kenmerkend.

Blauwe glazenmaker, Aeshna cyanea ♂
Blauwe glazenmaker, Aeshna cyanea ♂

Blauwe glazenmaker, Aeshna cyanea ♂
Blauwe glazenmaker, Aeshna cyanea ♂

Blauwe glazenmaker, Aeshna cyanea ♀
Blauwe glazenmaker, Aeshna cyanea ♀

omhoog

Home


Bruine glazenmaker, Aeshna grandis

De bruine glazenmaker is een van de libellen waar je als fotograaf behoorlijk van uit je humeur kan raken. Hij vliegt erg snel en gaat zelden binnen bereik zitten. Heel af en toe heb je geluk en is er een bereid om te poseren. De man kun je herkennen aan het blauw in de ogen, die van de vrouwen zijn geheel bruin.

bruine glazenmaker, Aeshna grandis ♂
Bruine glazenmaker, Aeshna grandis ♂

bruine glazenmaker, Aeshna grandis ♂
Bruine glazenmaker, Aeshna grandis ♂

bruine glazenmaker, Aeshna grandis ♀
Bruine glazenmaker, Aeshna grandis ♀

omhoog

Home


Vroege glazenmaker, Aeshna isoceles

De vroege glazenmaker komt steeds meer voor in Nederland. Het is een grote soort die opvallend oranje/bruin van kleur is met groen/gele ogen. Vaak zie je hem vliegen en soms gaat hij tussen de grassen zitten, vrij laag bij de grond.

vroege glazenmaker, Aeshna isoceles
Vroege glazenmaker, Aeshna isoceles ♂

vroege glazenmaker, Aeshna isoceles
Vroege glazenmaker, Aeshna isoceles ♂

vroege glazenmaker, Aeshna isoceles
Vroege glazenmaker, Aeshna isoceles ♀

omhoog

Home


Venglazenmaker, Aeshna juncea

Tijdens een bezoek aan het Bargerveen bij Zwartemeer vliegt er ineens een grote libel over het pad en gaat er vlak naast in de heide zitten. Erg mooi voor een foto zit hij er niet maar het is te doen. Zo te zien is het dier nog maar kort uitgekomen en nog helemaal gaaf. Ik heb het idee dat ik deze soort nog niet eerder heb gezien en dat blijkt te kloppen. Het is de venglazenmaker, een zeldzame soort. Wat opvalt zijn de gele aders aan de voorrand van de vleugels en de bruine pterostigma's.

Venglazenmaker, Aeshna juncea ♀
Venglazenmaker, Aeshna juncea ♀

omhoog

Home


Paardenbijter, Aeshna mixta

De paardenbijter (Aeshna mixta) behoort tot de echt grote libellen. Het is een algemene soort, opvallend is de spijker tekening op de rug vlak achter de vleugels. Vooral in de nazomer vliegen ze vaak in grote aantallen boven de paden langs de bossen.

Paardenbijter, Aeshna mixta ♂
Paardenbijter, Aeshna mixta ♂

Paardenbijter, Aeshna mixta ♀
Paardenbijter, Aeshna mixta ♀

Paardenbijter, Aeshna mixta ♂
Paardenbijter, Aeshna mixta ♂

omhoog

Home


Groene glazenmaker, Aeshna viridis

Een rode lijst soort is de Groene glazenmaker, Aeshna viridis. Deze zeldzame soort is gebonden aan wateren met krabbenscheer, Stratiotes aloides. Het vrouwtje van deze soort zet haar eieren uitsluitend af op planten van de krabbenscheer, op de foto's staat dit afgebeeld. Ze land op een blad midden in de plant en loopt gelijk door naar beneden, steekt daarbij het achterlichaam tot soms het borststuk onder water en zet daar de eieren af. ik werd opmerkzaam op het dier doordat het nogal veel lawaai maakt als ze wegvliegt uit de krabbenscheer. De vleugels raken daarbij de stugge bladeren wat hetzelfde geluid geeft als wanneer er een grote libel opgesloten raakt en tegen een raam vliegt. Bij de groene glazenmaker is het vrouwtje groen, het mannetje overwegend blauw.

Groene glazenmaker, Aeshna viridis ♂
Groene glazenmaker, Aeshna viridis ♂

Groene glazenmaker, Aeshna viridis ♀
Groene glazenmaker, Aeshna viridis ♀

Groene glazenmaker, Aeshna viridis ♀
Groene glazenmaker, Aeshna viridis ♀

omhoog

Home


Grote keizerlibel, Anax imperator

14-05-2011. De laatste tijd zie ik een enorme libellen larve wegzwemmen als ik de thermometer wil aflezen uit de zwemvijver. Hij is zo groot dat ik zeer nieuwsgierig ben wat dat moet worden. Vandaag is het zover, hij is uitgekomen. Het is de grote keizerlibel, Anax imperator. Op de tweede foto het vervellingshuidje van de larve waar de libel is uitgekropen. Enkele weken later fotografeer ik een ei leggend vrouwtje.

Grote keizerlibel, Anax imperator
Grote keizerlibel, Anax imperator

Grote keizerlibel,  vervellinghuid
Grote keizerlibel, vervellinghuid

 

Grote keizerlibel ♂
Grote keizerlibel ♂

Grote keizerlibel,  eileggend
Grote keizerlibel, eileggend

omhoog

Home


Zuidelijke keizerlibel, Anax parthenope

Na een aantal keren zoeken op verschillende plaatsen heb ik eindelijk een man van de Zuidelijke keizerlibel kunnen fotograferen. Op het moment dat ik hem zie vliegen denk ik: "dat is hem". Hij is onmiskenbaar met de helder blauwe vlek en het verder donkere lichaam en groene ogen.

Zuidelijke keizerlibel, Anax parthenope ♂
Zuidelijke keizerlibel, Anax parthenope ♂

Zuidelijke keizerlibel, Anax parthenope ♂
Zuidelijke keizerlibel, Anax parthenope ♂

omhoog

Home


Glassnijder, Brachytron pratense

Brachytron pratense. Deze soort heeft donshaar op het achterlijf en het borststuk en zeer lange en smalle pterostigma's, het is een algemene soort. Bij het mannetje zijn de gekleurde vlekken blauw, bij het vrouwtje groen.

Glassnijder, Brachytron pratense ♂
Glassnijder, Brachytron pratense ♂

Glassnijder, Brachytron pratense ♀
Glassnijder, Brachytron pratense ♀

omhoog

Home


Gomphidae, Rombouten

Plasrombout, Gomphus pulchellus

De Plasrombout, Gomphus pulchellus is een zeldzame soort, ik heb hem gefotografeerd in de Buurt van Sellingen, in een heide gebiedje bij de Ruiten-Aa.

Plasrombout, Gomphus pulchellus ♂
Plasrombout, Gomphus pulchellus ♂

Plasrombout, Gomphus pulchellus ♀
Plasrombout, Gomphus pulchellus ♀

omhoog

Home


Beekrombout, Gomphus vulgatissimus

De Beekrombout, Gomphus vulgatissimus is te herkennen aan de zwarte poten en het zwarte uiteinde van de staart. de soort komt voor in schone beken, de foto's zijn gemaakt bij de Drentse A.

Beekrombout, Gomphus vulgatissimus ♂
Beekrombout, Gomphus vulgatissimus ♂

Beekrombout, Gomphus vulgatissimus ♀
Beekrombout, Gomphus vulgatissimus ♀

Beekrombout, Gomphus vulgatissimus ♀ niet uitgekleurd
Beekrombout, Gomphus vulgatissimus ♀ niet uitgekleurd

omhoog

Home


Kleine tanglibel, Onychogomphus forcipatus

Onychogomphus forcipatus. Dit is een in Nederland zeer zeldzme libel, in Zuid Europa komt hij meer voor, de foto heb ik in Bulgarije gemaakt. Op de foto staat een man, met de tang aan het eind van het lichaam waarnaar de soort is genoemd.

Kleine tanglibel, Onychogomphus forcipatus ♂
Kleine tanglibel, Onychogomphus forcipatus ♂

omhoog

Home


Corduliidae, Glanslibellen

Smaragdlibel, Cordulia aenea

Een algemeen voorkomende libel, fors en stevig en geheel groen of bronskleurig glimmend. Bij het juist uitgekomen exemplaar is het larvenhuidje goed zichtbaar.

Smaragdlibel, Cordulia aenea ♂
Smaragdlibel, Cordulia aenea ♂

Smaragdlibel, Cordulia aenea ♀
Smaragdlibel, Cordulia aenea ♀

Smaragdlibel, Cordulia aenea
Smaragdlibel, Cordulia aenea

Smaragdlibel, Cordulia aenea
Smaragdlibel, Cordulia aenea

omhoog

Home


Gevlekte glanslibel, Somatochlora flavomaculata

Somatochlora flavomaculata, de Gevlekte glanslibel heb ik gefotografeerd in de Weerribben, Overijssel. Herkenningspunt zijn de vlekken aan de zijkant van het achterlichaam, vooral op de eerste twee segmenten van het achterlijf valt dit op.

Gevlekte glanslibel, Somatochlora flavomaculata ♂
Gevlekte glanslibel, Somatochlora flavomaculata ♂

omhoog

Home


Metaalglanslibel, Somatochlora metallica

Somatochlora metallica, de Metaalglanslibel heeft op de eerste drie achterlijfsegmenten gele vlekjes, goed te zien op de tweede foto. De kleur is glimmend groen, lichter dan bij de Smaragdlibel.

Metaalglanslibel, Somatochlora metallica ♂
Metaalglanslibel, Somatochlora metallica ♂

Metaalglanslibel, Somatochlora metallica ♂
Metaalglanslibel, Somatochlora metallica ♂

omhoog

Home


Libellulidae, Korenbouten

Vuurlibel, Crocothemis erythraea

Opvallend rood zijn de mannen van deze soort, met een afgeplat lichaam waardoor hij meteen is te onderscheiden van de andere rode soorten. De vrouwtjes zijn geel/bruin, soms ook rood maar dan niet zo intensief.

Vuurlibel, Crocothemis erythraea ♂
Vuurlibel, Crocothemis erythraea ♂

Vuurlibel, Crocothemis erythraea ♀
Vuurlibel, Crocothemis erythraea ♀

Vuurlibel, Crocothemis erythraea ♀
Vuurlibel, Crocothemis erythraea ♀

omhoog

Home


Oostelijke witsnuitlibel, Leucorrhinia albifrons

Een zeer zeldzame soort in Nederland die plaatselijk voorkomt. Kenmerkend zijn de witte achterlijf aanhangsels. de mannetjes hebben zwarte pterostigma's. Vrouwtjes hebben zwarte pterostigma's en enkele gele banden om het achterlichaam.

Oostelijke witsnuitlibel, Leucorrhinia albifrons ♂
Oostelijke witsnuitlibel, Leucorrhinia albifrons ♂

Oostelijke witsnuitlibel, Leucorrhinia albifrons, in copula
Oostelijke witsnuitlibel, Leucorrhinia albifrons, in copula

Oostelijke witsnuitlibel, Leucorrhinia albifrons ♀
Oostelijke witsnuitlibel, Leucorrhinia albifrons ♀

Oostelijke witsnuitlibel, Leucorrhinia albifrons, niet uitgekleurd ♂
Oostelijke witsnuitlibel, Leucorrhinia albifrons, niet uitgekleurd ♂

omhoog

Home


Sierlijke witsnuitlibel, Leucorrhinia caudalis

Dit is een zeer zeldzame soort in Nederland die op enkele lokale plaatsen best talrijk is. Je ziet de mannetjes vooral op de drijvende bladeren van plomp en waterlelie. Kenmerkend zijn de witte achterlijf aanhangsels. de mannetjes hebben witte pterostigma's die aan de onderkant van de vleugels zwart zijn, bij de vrouwtjes zijn de pterostigma's bruin/zwart met wit naar de buitenkant van de vleugel.

Sierlijke witsnuitlibel, Leucorrhinia caudalis ♂
Sierlijke witsnuitlibel, Leucorrhinia caudalis ♂

Sierlijke witsnuitlibel, Leucorrhinia caudalis, in copula
Sierlijke witsnuitlibel, Leucorrhinia caudalis, in copula

Sierlijke witsnuitlibel, Leucorrhinia caudalis ♀
Sierlijke witsnuitlibel, Leucorrhinia caudalis ♀

omhoog

Home


Venwitsnuit, Leucorrhinia dubia

De Venwitsnuit, Leucorrhinia dubia is te onderscheiden van de Noordse witsnuit door de tweekleurige voorrand van de vleugel. Tot de knoop is de rand zwart en de rest is geel.

Venwitsnuit, Leucorrhinia dubia ♂
Venwitsnuit, Leucorrhinia dubia ♂

Venwitsnuit, Leucorrhinia dubia
Venwitsnuit, Leucorrhinia dubia

Venwitsnuit, Leucorrhinia dubia ♀
Venwitsnuit, Leucorrhinia dubia ♀

omhoog

Home


Gevlekte witsnuitlibel, Leucorrhinia pectoralis

Bij de Gevlekte witsnuitlibel, Leucorrhinia pectoralis is te herkennen aan een helder gele vlek op segment 7 bij de mannen worden de andere vlekken donker bruin/rood bij het vrouwtje vuil geel. De vleugels hebben een zwart pterostigma.

Gevlekte witsnuitlibel, Leucorrhinia pectoralis ♀ niet uitgekleurd
Gevlekte witsnuitlibel, Leucorrhinia pectoralis ♀ niet uitgekleurd

Gevlekte witsnuitlibel, Leucorrhinia pectoralis ♂
Gevlekte witsnuitlibel, Leucorrhinia pectoralis ♂

Gevlekte witsnuitlibel, Leucorrhinia pectoralis ♂
Gevlekte witsnuitlibel, Leucorrhinia pectoralis ♂

omhoog

Home


Noordse witsnuit, Leucorrhinia rubicunda

Van dezelfde familie is de Noordse witsnuitlibel. Leucorrhinia rubicunda. bij deze soort is de vleugelvoorrand geel.

Noordse witsnuit, Leucorrhinia rubicunda ♀
Noordse witsnuit, Leucorrhinia rubicunda ♀

Noordse witsnuit, Leucorrhinia rubicunda ♂
Noordse witsnuit, Leucorrhinia rubicunda ♂

Noordse witsnuit, Leucorrhinia rubicunda ♂ niet uitgekleurd
Noordse witsnuit, Leucorrhinia rubicunda ♂ niet uitgekleurd

Noordse witsnuit, Leucorrhinia rubicunda ♂ niet uitgekleurd
Noordse witsnuit, Leucorrhinia rubicunda ♂ niet uitgekleurd

omhoog

Home


Platbuik, Libellula depressa

De platbuik libelle lijkt wel op de viervlek, heeft ook donkere vlekken in de vleugels tegen het lichaam aan, maar mist deze halverwege de vleugels.

platbuik, Libellula depressa ♂
Platbuik, Libellula depressa ♂

platbuik, Libellula depressa ♂
Platbuik, Libellula depressa ♂

platbuik, Libellula depressa ♀
Platbuik, Libellula depressa ♀

omhoog

Home


Bruine korenbout, Libellula fulva

De bruine korenbout lijkt veel op de platbuik, heeft ook donkere vlekken in de vleugels tegen het lichaam aan, maar deze zijn veel kleiner. Bij het mannetje zijn de achterste drie segmenten zwart. Niet uitgekleurde mannen en de vrouwen zijn bruinig met in het midden van het achterlijf een zwarte streep (onderste foto). De vrouwen hebben aan het einde van de vleugels een donkere vlek.

bruine korenbout, Libellula fulva ♂
Bruine korenbout, Libellula fulva ♂

bruine korenbout, Libellula fulva ♂
Bruine korenbout, Libellula fulva ♂

bruine korenbout, Libellula fulva ♀
Bruine korenbout, Libellula fulva ♀

bruine korenbout, Libellula fulva ♀
Bruine korenbout, Libellula fulva ♀

omhoog

Home


Viervlek, Libellula quadrimaculata

De viervlek libel is goed te onderscheiden aan de donkere vlekken in de vleugels, het is een veel voorkomende soort.

viervlek, Libellula quadrimaculata
Viervlek, Libellula quadrimaculata ♂

viervlek, Libellula quadrimaculata
Viervlek, Libellula quadrimaculata ♂

viervlek, Libellula quadrimaculata
Viervlek, Libellula quadrimaculata ♀

viervlek, Libellula quadrimaculata
Viervlek, Libellula quadrimaculata ♀

omhoog

Home


Zuidelijke oeverlibel, Orthetrum brunneum

Vrouwtjes van deze soort lijken veel op de vrouwen van de Vuurlibel en Beekoeverlibel, de zuidelijke heeft echter een bruin/rood pterostigma.

Zuidelijke oeverlibel, Orthetrum brunneum ♀
Zuidelijke oeverlibel, Orthetrum brunneum ♀

omhoog

Home


Gewone oeverlibel, Orthetrum cancellatum

Een algemene soort waarvan de mannen blauw en de vrouwen geel zijn met donkere lengtestrepen. Deze soort heeft zwarte pterostigma's, de twee zeldzame soorten oeverlibellen hebben dat niet.

Gewone oeverlibel, Orthetrum cancellatum ♀
Gewone oeverlibel, Orthetrum cancellatum ♀

Gewone oeverlibel, Orthetrum cancellatum ♂
Gewone oeverlibel, Orthetrum cancellatum ♂

Gewone oeverlibel, Orthetrum cancellatum ♂ niet uitgekleurd
Gewone oeverlibel, Orthetrum cancellatum ♂ niet uitgekleurd

Gewone oeverlibel, Orthetrum cancellatum ♂ niet uitgekleurd
Gewone oeverlibel, Orthetrum cancellatum ♂ niet uitgekleurd

omhoog

Home


Witpuntoeverlibel, Orthetrum albistylum

Een soort waarvan die wel in België is waargenomen maar nog niet in Nederland. Je kunt hem herkennen aan de witte achterlijf aanhangsels, verder lijkt hij op de gewone oeverlibel. Foto is gemaakt in Slowakije.

Witpuntoeverlibel, Orthetrum albistylum
Witpuntoeverlibel, Orthetrum albistylum

omhoog

Home


Beekoeverlibel, Orthetrum coerulescens

Een zeldzame soort waarvan de mannen te herkennen zijn aan de langere niet zwarte, maar geel bruine pterostigma's in de vleugels. De gewone oevelibel heeft zwarte pterostigma's. Bij de Beekoeverlibel is het lichaam van de man blauw berijpt.

Beekoeverlibel, Orthetrum coerulescens ♂
Beekoeverlibel, Orthetrum coerulescens ♂

Beekoeverlibel, Orthetrum coerulescens ♂
Beekoeverlibel, Orthetrum coerulescens ♂

Beekoeverlibel, Orthetrum coerulescens ♀
Beekoeverlibel, Orthetrum coerulescens ♀

omhoog

Home


Zwarte heidelibel, Sympetrum danae

De zwarte heidelibel Sympetrum danae is een kleine libel. De mannetjes worden zwarter naarmate ze ouder worden, eerst zijn ze geel met zwart zoals de vrouwtjes. Bij de vrouwtjes is er een bruinige vlek in de vleugelbasis.

Zwarte heidelibel, Sympetrum danae ♂
Zwarte heidelibel, Sympetrum danae ♂

Zwarte heidelibel, Sympetrum danae ♂ niet uitgekleurd
Zwarte heidelibel, Sympetrum danae ♂ niet uitgekleurd

Zwarte heidelibel, Sympetrum danae ♀
Zwarte heidelibel, Sympetrum danae ♀

omhoog

Home


Kempense heidelibel, Sympetrum depressiusculum

Dit is een vrij kleine en zeer zeldzame libel die in grote aantallen in de Weerribben voorkomt. De mannetjes zijn rood, de vrouwtjes geel en beide geslachten hebben zwarte vlekken aan de zijkant van het achterlichaam.

Kempense heidelibel, Sympetrum depressiusculum ♂
Kempense heidelibel, Sympetrum depressiusculum ♂

Kempense heidelibel, Sympetrum depressiusculum ♀
Kempense heidelibel, Sympetrum depressiusculum ♀

Kempense heidelibel, Sympetrum depressiusculum
Kempense heidelibel, Sympetrum depressiusculum

omhoog

Home


Geelvlekheidelibel, Sympetrum flaveolum

De geelvlekheidelibel, Sympetrum flaveolum, is een zeldzame soort die op steeds meer plaatsen wordt gevonden. Opvallend kenmerk is de grote gele vlek op de achter vleugel die tot aan de achterrand van de vleugel loopt.

Geelvlekheidelibel, Sympetrum flaveolum ♂
Geelvlekheidelibel, Sympetrum flaveolum ♂

Geelvlekheidelibel, Sympetrum flaveolum ♂
Geelvlekheidelibel, Sympetrum flaveolum ♂

omhoog

Home


Zwervende heidelibel, Sympetrum fonscolombii

Zeldzaam is de zwervende heidelibel Sympetrum fonscolombii, dit dier is rood van kleur en de onderste helft van de ogen is blauw, net als bij de vuurlibel, maar die heeft een afgeplat breed lichaam.

Zwervende heidelibel, Sympetrum fonscolombii ♂
Zwervende heidelibel, Sympetrum fonscolombii ♂

Zwervende heidelibel, Sympetrum fonscolombii ♂ niet uitgekleurd
Zwervende heidelibel, Sympetrum fonscolombii ♂ niet uitgekleurd

Zwervende heidelibel, Sympetrum fonscolombii ♀
Zwervende heidelibel, Sympetrum fonscolombii ♀

omhoog

Home


Bandheidelibel, Sympetrum pedemontanum

Een hele mooie zeldzame soort die zich de laatste jaren uitbreidt is de Bandheidelibel, Sympetrum pedemontamun. Eidelijk heb ik deze soort kunnen zien en dat nog wel op maar enkele kilometers van mijn huis. De vleugeltekening maakt dat je deze soort met geen andere kunt verwisselen. De mannen zijn rood, de vrouwen geelbruin.

Bandheidelibel, Sympetrum pedemontanum
Bandheidelibel, Sympetrum pedemontanum ♂

Bandheidelibel, Sympetrum pedemontanum
Bandheidelibel, Sympetrum pedemontanum ♀

Bandheidelibel, Sympetrum pedemontanum
Bandheidelibel, Sympetrum pedemontanum ♀

omhoog

Home


Bloedrode heidelibel, Sympetrum sanguineum

Deze soort heeft zwarte poten. De niet uitgekleurde man is pas verveld, de rode kleur is nog nergens te zien, wel zijn de poten al zwart.
Voor de verschillen tussen de soorten: bloedrood, bruinrood en steenrood, zie: steenrode heidelibel.

bloedrode heidelibel, Sympetrum sanguineum
Bloedrode heidelibel, Sympetrum sanguineum

bloedrode heidelibel, Sympetrum sanguineum ♂
Bloedrode heidelibel, Sympetrum sanguineum ♂

bloedrode heidelibel, Sympetrum sanguineum, niet uitgekleurd ♂
Bloedrode heidelibel, Sympetrum sanguineum, niet uitgekleurd ♂

bloedrode heidelibel, Sympetrum sanguineum ♀
Bloedrode heidelibel, Sympetrum sanguineum ♀

bloedrode heidelibel, Sympetrum sanguineum, oud ♀
Bloedrode heidelibel, Sympetrum sanguineum, oud ♀

omhoog

Home


Bruinrode heidelibel, Sympetrum striolatum

Deze soort heeft zwarte poten met gele strepen. Heeft geen snor.
Voor de verschillen tussen de soorten: bloedrood, bruinrood en steenrood, zie: steenrode heidelibel.

bruinrode heidelibel, Sympetrum striolatum ♂
Bruinrode heidelibel, Sympetrum striolatum ♂

bruinrode heidelibel, Sympetrum striolatum ♀
Bruinrode heidelibel, Sympetrum striolatum ♀

omhoog

Home


Steenrode heidelibel, Sympetrum vulgatum

De steenrode heidelibel Sympetrum vulgatum is één van de drie heide libellen die veel op elkaar lijken. De anderen zijn de bruinrode heidelibel Sympetrum striolatum en de bloedrode heidelibel Sympetrum sanguineum. De eerste twee hebben zwarte poten met gele strepen, de laatste heeft zwarte poten. Wil je ze van een foto kunnen determineren dan moet de foto schuin van voren worden gemaakt. Alleen dan kun je de kenmerkende verschillen zien tussen steenrode en bruinrode. De steenrode heeft een snor, de bruinrode niet.
Eerst naar de poten kijken, zwarte poten is bloedrode, gestreepte poten met snor is steenrode, gestreepte poten zonder snor bruinrode.

steenrode heidelibel, Sympetrum vulgatum ♂
Steenrode heidelibel, Sympetrum vulgatum ♂

steenrode heidelibel, Sympetrum vulgatum ♀
Steenrode heidelibel, Sympetrum vulgatum ♀

omhoog

Home