Chrysopidae, Myrmeleontidae, Raphidioptera en Ascalaphidae

Gaasvliegen, Mierenleeuw, Kameelhalsvlieg en Vlinderhaft

Gaasvliegen Mierenleeuw Kameelhalsvlieg Vlinderhaft Wimpelstaart


Orde: Neuroptera, Netvleugeligen.

Familie: Chrysopidae (Gaasvliegen)

gaasvlieglarve met camouflage
gaasvlieglarve met camouflage, 04-10-2010

Gaasvliegen zie je vaak als wat ongelukkig vliegende groene insecten met prachtige vleugels en schitterende ogen die op de planten en vooral op het lange gras landen.
Er zijn in Nederland een aantal soorten die veel op elkaar lijken, de dieren op deze pagina zijn op naam gebracht door Arp Kruithof. De larve van de gaasvlieg eet bladluizen en dat in grote aantallen. Ze worden dan ook veel ingezet als biologische bestrijders van bladluis in kassen. De volwassen vliegen overwinteren en vaak zie je in het voorjaar grote aantallen gaasvliegen voor het raam van de schuur waarin ze hebben overwinterd. Om naar buiten te komen gaan ze op het licht af en eindigen dan voor een deel achter de ramen als spinnenvoer.

larve met camouflage, Franjegaasvlieg Chrysopidia ciliata
larve met camouflage, Franjegaasvlieg Chrysopidia ciliata

De larve op de foto hierboven, heeft een heel speciale manier om zich onzichtbaar te maken en niet op te vallen. Hij verzamelt alle lege huidjes van de bladluizen die hij heeft leeggezogen op zijn rug. Verder alle geschikte rommel die hij tegenkomt gaat ook zijn rug op. Het gevolg is dat je ergens een bolletje ziet lopen dat niet in de verste verte aan een insect doet denken. Het dier is niet erg groot, ongeveer een centimeter lang en bezit zo een prachtige camouflage. Aan de zijkant van het lichaam van de larve zitten uitstekels met haren waardoor het mogelijk is de spullen op zijn rug te houden. Op de foto's zie je ze duidelijk uitsteken.

Gaasvliegen komen heel fragiel over, ik vind ze erg mooi, de vleugels met het netwerk zien er prachtig uit. De ogen zijn glimmend en soms net als goud. Het s.l. achter de naam betekent sensu latu, wat wil zeggen dat ook andere gelijkende vormen voorkomen die door sommige auteurs als apparte soorten worden beschouwd.
Voor de determinatie is de tekening op kop en borsstuk van belang en de adering van de vleugels.

Groenbuikgaasvlieg, Pseudomallada prasinus
Groenbuikgaasvlieg, Pseudomallada prasinus

Groenbuikgaasvlieg, Pseudomallada prasinus
Groenbuikgaasvlieg, Pseudomallada prasinus

Goudoogje, Chrysoperla carnea s.l.
Goudoogje, Chrysoperla carnea s.l.

Goudoogje, Chrysoperla carnea s.l.
Goudoogje, Chrysoperla carnea s.l.

larve Goudoogje, Chrysoperla carnea s.l.
larve Goudoogje, Chrysoperla carnea s.l.

Gewone Gaasvlieg, Chrysopa perla
Gewone Gaasvlieg, Chrysopa perla

Gewone Gaasvlieg, Chrysopa perla
Gewone Gaasvlieg, Chrysopa perla

larve, Gewone Gaasvlieg Chrysopa perla
larve, Gewone Gaasvlieg Chrysopa perla

gaasvlieg ei op steeltje aan de bloem van een kogeldistel
gaasvlieg ei op steeltje aan de bloem van een kogeldistel

De eieren van gaasvliegen worden afgezet aan een steeltje, zo zijn de eieren beschermd tegen mieren en lieveheersbeestjes die ook op luizenrijke plaatsen rondlopen.

naar boven


Familie: Coniopterygidae (Dwerggaasvliegen)

Dit zijn heel kleine gaasvliegjes, de volwassen dieren heb ik nog niet gevonden, wel de larven. De volwassen dieren zijn helemaal wit.

Coniopteryx pygmaea
Coniopteryx pygmaea

Coniopteryx pygmaea
Coniopteryx pygmaea

naar boven


Familie: Hemerobiidae (Bruine gaasvliegen)

De bruine gaasvliegen zijn iets tot veel kleiner dan de groene. Het is een familie waarvan in Nederland 29 soorten voorkomen. Deze groep verschilt niet veel van de groene gaasvliegen wat levenswijze betreft. Van deze groep worden ook dieren als biologische bestrijders van bladluizen ingezet. Door hun kleur en formaat vallen ze niet erg op. Ik heb er nog maar twee soorten van op de foto kunnen zetten.

Micromus angulatus
Micromus angulatus

Micromus angulatus
Micromus angulatus

Micromus variegatus
Micromus variegatus

Micromus variegatus
Micromus variegatus

De larven van de bruine gaasvliegen hebben geen wratten met haren aan de zijkant van het lichaam en zijn slank met korte kaken. Hieronder een foto van een larve waarvan ik de exacte soort niet weet. Hij heeft net een bladluisje gepakt en heeft die in een aantal seconden leeggezogen, dat gaat erg snel.

Micromus variegatus
larve van een van de soorten bruine gaasvliegen

naar boven


Familie: Osmylidae (Watergaasvliegen)

De watergaasvlieg is een groot dier met drie centimeter vleugelspan, komt voor in haast heel Europa. In Nederland in Limburg en Braband. De larven houden zich voornamelijk op tussen mossen en kunnen ook onder water.

Watergaasvlieg, Osmylus fulvicephalus
Watergaasvlieg, Osmylus fulvicephalus

naar boven


Familie: Myrmeleontidae (Mierenleeuwen)

Larven van de mierenleeuwen leven in zelf gegraven kuiltjes in droog zand. Daar kunnen ze in de kuil vallende insecten vangen, voornamelijk mieren. Er zijn twee soorten in Nederland. De gewone mierenleeuw Myrmeleon formicarius en de gevlekte mierenleeuw, Euroleon nostras. Het verschil tussen de larven is het al of niet aanwezig zijn van enkele vlekjes op het derde paar poten. De foto's zijn van een gevlekte mierenleeuw, zowel de larve (de vlekjes op de poten ontbreken) als het volwassen insect. De volwassen dieren leven van insecten, stuifmeel en nectar.

Euroleon nostras, Mierenleeuw larve
Euroleon nostras, Mierenleeuw larve

Euroleon nostras, Mierenleeuw larve
Euroleon nostras, Mierenleeuw larve

Euroleon nostras, Mierenleeuw
Euroleon nostras, Mierenleeuw

Euroleon nostras, Mierenleeuw
Euroleon nostras, Mierenleeuw

Euroleon nostras, Mierenleeuw
Euroleon nostras, Mierenleeuw

Euroleon nostras, Mierenleeuw
Euroleon nostras, Mierenleeuw

naar boven


Familie: Ascalaphidae (vlinderhaften)

De vlinderhaften komen niet in Nederland voor, het is ook een familie uit de netvleugeligen. Deze foto's zijn in Bulgarije gemaakt.

Libelloides macaronius, vlinderhaft
Libelloides macaronius, vlinderhaft

Libelloides macaronius, vlinderhaft
Libelloides macaronius, vlinderhaft

Libelloides macaronius, vlinderhaft
Libelloides macaronius, vlinderhaft

Libelloides macaronius, vlinderhaft
Libelloides macaronius, vlinderhaft

Libelloides macaronius, vlinderhaft
Libelloides macaronius, vlinderhaft

naar boven


Familie: Nemopteridae (wimpelstaarten)

De Dwarsbandwimpelstaart foto is in Bulgarije gemaakt, in Nederland komen deze dieren niet voor.

Nemoptera sinuata, Dwarsbandwimpelstaart
Nemoptera sinuata, Dwarsbandwimpelstaart

Nemoptera sinuata, Dwarsbandwimpelstaart
Nemoptera sinuata, Dwarsbandwimpelstaart

naar boven


Orde: Raphidioptera (Kameelhalsvliegen)

Familie: Raphidiidae (Kameelhalsvliegen)

In Nederland komen zes soorten kameelhalsvliegen voor, die ook op foto's redelijk goed kunnen worden gedetermineerd. Vrouwtjes hebben een lange legbuis waarmee ze de eieren in spleten van boomschors afzetten. Je ziet dus direct of je met een man of een vrouw te doen hebt. De bovenste twee foto's zijn van een vrouw de onderste van een man. Kameelhalsvliegen tref je meestal lopend aan op boomstammen, hier zoeken ze hun voedsel, dat bestaat uit kleine insecten. Ze vliegen niet snel weg, klimmen ze te hoog om een foto te kunnen maken, doe je er een hand voor en het beestje loopt terug. Het zijn vrij kleine dieren, kijk maar eens naar de mier op een van de foto's, ook daarvoor ging het kameelhalsje achteruit.

Xanthostigma xanthostigma, kameelhalsvlieg
Xanthostigma xanthostigma, kameelhalsvlieg ♀

Xanthostigma xanthostigma, kameelhalsvlieg
Xanthostigma xanthostigma, kameelhalsvlieg ♀

Xanthostigma xanthostigma, kameelhalsvlieg
Xanthostigma xanthostigma, kameelhalsvlieg ♂

Xanthostigma xanthostigma, kameelhalsvlieg
Xanthostigma xanthostigma, kameelhalsvlieg ♂

kameelhalsvlieg larve
kameelhalsvlieg larve

kameelhalsvlieg larve
kameelhalsvlieg larve

 

Nature Stock Photography
Mijn foto's zijn te koop bij Nature in Stock.
My photos are for sale at Nature in Stock.