Insecten

vlinders cicades elzenvliegen haften schietmotten


Wantsen.

Wantsen worden vaak aangezien voor kevers. De ontwikkeling van de wantsen gaat anders dan bij kevers. De jonge wants lijkt al een beetje op de volwassen vorm en bij iedere vervelling komt dat dichterbij. Bij kevers is er een larve, pop en volwassen stadium bij wantsen dus een meer geleidelijke groei. Wantsen hebben een buisvormige snuit en zuigen hun voedsel naar binnen, plantensappen maar er zijn ook roofwantsen die van insecten leven en heel bekend de bedwants die mensen bloed prefereert. Hieronder een paar wantsensoorten die je kunt tegenkomen. In Nederland komen meer dan 600 soorten voor. Er zijn meer soorten rood met zwart gekleurde wantsen, drie soorten staan hieronder. Vuurwantsen zie je vaak in grote aantallen bij elkaar zitten. Als je een wants op soort wilt determineren is de volgende site met veel foto's van de verschillende stadia een aanrader: British Bugs. An online guide to UK Hemiptera.

Vuurwants, Pyrrhocoris apterus
Vuurwants, Pyrrhocoris apterus

Vuurwants, Pyrrhocoris apterus, larven
Vuurwants, Pyrrhocoris apterus, larven

Pyjamaschildwants, Graphosoma italicum
Pyjamaschildwants, Graphosoma italicum

Kaneelglasvleugelwants, Corizus hyoscyami
Kaneelglasvleugelwants, Corizus hyoscyami

Bladpootwants, Leptoglossus occidentalis
Bladpootwants, Leptoglossus occidentalis

Meidoornkielwants, Acanthosoma haemorrhoidale
Meidoornkielwants, Acanthosoma haemorrhoidale

Dovenetelgraafwants, Tritomegas bicolor
Dovenetelgraafwants, Tritomegas bicolor

naar boven


Vlinders.

Vlinders fotograferen is een van de hobby's waar ik veel tijd aan besteed. De foto's van de kleine vuurvlinder, eikenpage en landkaartje zijn enkele van mijn favorieten.

kolibrievlinder
kolibrievlinder

kleine vuurvlinder
Kleine vuurvlinder op de bloem van een hydranchium

Groentje
Groentje

eikenpage
eikenpage

Landkaartje op blad van lupine
Landkaartje op blad van lupine

Landkaartje zomervorm
Landkaartje zomervorm

Citroen vlinder
Citroen vlinder

Op een gegeven moment zie ik een vrij lichte vlinder vliegen, ik denk eerst aan een dambord maar dat is onwaarschijnlijk. Als de vlinder gaat zitten zie ik een albinistische vorm van de distelvlinder. Deze zomer (2009) ritselt de tuin van de distelvlinders, zulke aantallen heb ik nog nooit gezien. In een dergelijk geval neemt de kans op miskleuren natuurlijk toe. De eerste keer dat ik de vlinder in de tuin zie is 29-7-09 voor het laatst fotografeer ik hem 4-8-09. Gedurende deze periode zie ik hem dagelijks. Door de opvallende kleur en beschadiging aan de vleugels is het duidelijk iedere keer hetzelfde exemplaar. Kennelijk kunnen de distelvlinders dus erg honkvast zijn.

distelvlinder
distelvlinder

een gewone distelvlinder
een gewone distelvlinder

een gedeeltelijk albino distelvlinder
een gedeeltelijk albino distelvlinder

Een opvallende verschijning is de sint-jacobsvlinder, deze zwart rode vlinder valt erg op, wat hij zich kan veroorloven doordat de vlinder giftig is. De gifstoffen van het kruiskruid dat de voedselplant is van de rups, worden door de rups en vlinder in het lichaam opgeslagen, zodat deze ook giftig zijn. De rups heeft ook waarschuwings kleuren, zwart geel gestreept.

sint-jacobsvlinder rups, Tyria jacobaeae
sint-jacobsvlinder rups, Tyria jacobaeae

sint-jacobsvlinder Tyria jacobaeae
sint-jacobsvlinder Tyria jacobaeae

Sommige rupsen zijn ware kunstwerken, zoals de rups van de meriansborstel, Calliteara pudibunda die bovendien ook nog variabel in kleur is. De vlinder van deze rups is bepaald niet spectaculair. Hier een aantal foto's van een exemplaar dat ik in het bos vond en net uit de pop was gekomen. Enkele foto's gemaakt en op de terugweg nog enkele, toen de vleugels al waren opgepompt.

rups meriansborstel
rups meriansborstel

rups meriansborstel
rups meriansborstel

vlinder meriansborstel, Calliteara pudibunda
meriansborstel, pas uit

vlinder meriansborstel, Calliteara pudibunda
meriansborstel, uurtje later

 

In onze tuin eten de spanrupsen in 2009 de fruitbomen kaal als ze net in blad zijn in het vroege voorjaar, dus dit jaar geen appels en peren. Het jaar 2010 zijn er haast geen spanrupsen op de bomen en 2011 geeft zelfs een record oogst aan appels en peren.

spanrups
spanrups

spanrups
spanrups

Een mannetje van het oranjetipje, je ziet ze vaak snel langs vliegen, deze zat tenminste een poos stil zodat ik foto's kon maken.(29-04-2010)

oranjetipje op judaspenning
oranjetipje op judaspenning

oranjetipje op judaspenning
oranjetipje op judaspenning

De mannetjes van de langsprietmotten dansen in groepen aan het eind van de takken. Vrouwtjes hebben minder lange sprieten. Deze soort overwintert als rups en de vlinders vliegen vroeg in het jaar, april, mei of juni. Het zijn kleine vlindertjes, het lichaam is iets meer dan een cm lang.
Een zeer goede website om je gevonden rups of vlinder op naam te brengen is: vlindernet.nl

parende langsprietmotten Adela reaumurella
parende langsprietmotten Adela reaumurella

vrouwtje langsprietmot Adela reaumurella
vrouwtje langsprietmot Adela reaumurella

naar boven


Cicades.

Een zwart rood insect dat veel op een kever lijkt en daar ook vaak voor wordt aangezien. Het is een cicade. In dit geval de bloedcicade Cercopis vulnerata. Een insect dat sappen zuigt van planten. Dat doen ook de schuimcicade, het beestje dat je ziet zitten in de schuimvlokjes die je op plantenstengels kunt aantreffen. Er komen ruim 280 soorten cicades voor in Nederland.

bloedcicade Cercopis vulnerata
bloedcicade Cercopis vulnerata

cicade nimf
cicade nimf

Groene rietcicade ♂
Groene rietcicade ♂

naar boven


Elzenvliegen of slijkvliegen

De elzenvliegen (ook wel slijkvliegen genoemd) zijn een primitieve groep insekten met een volledige gedaanteverwisseling, ze kennen dus een popstadium. De larven leven als carnivoor op de bodem van verschillende wateren tot 20 meter diep en ze doen er twee jaar over voor ze uit het water komen en zich gaan verpoppen. De volwassen vliegen leggen hun eieren op planten boven of naast het water. Meestal worden de eieren gelegd op lissen en russen. Er komen een paar soorten van in Nederland voor, deze zijn echter alleen uit elkaar te houden door de genitalieën te bekijken, op een foto zijn ze dus niet te onderscheiden.

Elzenvlieg Sialis spec.
Elzenvlieg Sialis spec.

eieren elzenvlieg op lis
eieren elzenvlieg op lis

Elzenvlieg Sialis spec.
Elzenvlieg Sialis spec.

Elzenvlieg Sialis sp. paring
Elzenvlieg Sialis sp. paring

naar boven


Haften of eendagsvliegen.

Haften leven als larve in niet vervuild water. Een volgroeide larve klimt uit het water en vervelt. Na deze vervelling is het een zogenaamde subadult. Deze subadult vliegt een klein eindje en vervelt nog een keer tot de adulte fase. Ze zijn volstrekt uniek in het insectenrijk omdat ze als insect met functionele vleugels nogmaals vervellen. De vleugels zijn bij subadulten troebel wit, bij adult glashelder. Het subadulte stadium duurt vaak maar enkele minuten. Volwassen insecten eten niet en leven vaak erg kort, enkele uren, hoewel er ook soorten zijn die veel langer leven. Bij de soort: Gewone tweevleugel, Cloeon dipterum, zijn man en vrouw makkelijk van elkaar te onderscheiden. De man het een paar extra grote ogen boven op de kop, het vrouwtje heeft dat niet, maar wel een donkere vleugelrand. Na de laatste vervelling heeft de man erg lange voorpoten.

Gewone tweevleugel, Cloeon dipterum, volgroeide larve ♂
Gewone tweevleugel, Cloeon dipterum, volgroeide larve ♂

Gewone tweevleugel, Cloeon dipterum, subadult ♂
Gewone tweevleugel, Cloeon dipterum, subadult ♂

Gewone tweevleugel, Cloeon dipterum, adult ♂
Gewone tweevleugel, Cloeon dipterum, adult ♂

Gewone tweevleugel, Cloeon dipterum, adult ♀
Gewone tweevleugel, Cloeon dipterum, adult ♀

Venhaft , Leptophlebia vespertina
Venhaft , Leptophlebia vespertina

Driehoekeendagsvlieg, Ephemera vulgata
Driehoekeendagsvlieg, Ephemera vulgata


Schietmotten.

De larven van de schietmotten leven, met één uitzondering, onder water als zogenaamde kokerjuffers. De larve bouwt van stukjes plant, takjes, steentjes of lege slakkenhuizen een kokertje waarin de larve beschermd is en van waaruit hij ook eet. Er komen zowel detrituseters, planteneters als carnivoren voor. De pas uit het water gekomen vrouwtjes paren direct. Ze geven een geur af waar de mannetjes op af komen. Op de foto de grote schietmot Phryganea grandis.

Schietmot stel, Phryganea grandis
Grote Schietmot, Phryganea grandis, stel rechts vrouwtje

Er komt in Nederland één soort schietmot voor waarvan de larve op het land leeft. Deze bouwt zijn kokertje van zandkorrels. Hij heet heel toepasselijk landkokerjuffer, Enoicyla pusilla. De volwassen vrouwtjes van deze soort zijn vleugelloos.

landkokerjuffer, Enoicyla pusilla
landkokerjuffer, Enoicyla pusilla

landkokerjuffer, Enoicyla pusilla
landkokerjuffer, Enoicyla pusilla

Landkokerjuffer, Enoicyla pusilla, man
Landkokerjuffer, Enoicyla pusilla, man