Nederlands
English
De pagina is opgedeeld in drie onderdelen, je kunt een keus maken naar | |
| |
Springstaarten, Collembola, algemeen | |
| |
|
In Nederland komen veel verschillende soorten springstaarten voor. Voor de indeling en de mate van voorkomen ben ik uitgegaan van een lijst die bijgehouden wordt door de EIS-springstaartenwerkgroep. |
EIS = European Invertebrate Survey. Deze groep inventariseert de in Nederland voorkomende ongewervelden en maakt het voorkomen van de soorten algemeen bekend. |
|
Springstaarten (Collembola) lijken veel op insecten maar worden als een aparte primitieve groep beschouwd. Deze over het algemeen zeer kleine beestjes, vaak enkele millimeters of zelfs kleiner, komen soms massaal in de tuin voor. Dat was ook het geval met de afgebeelde Dicyrtomina saundersi die samen met Dicyrtomina ornata en Dicyrtoma fusca begin december 2009 ineens in grote aantallen op het water van de regentonnen liepen. Ik neem aan dat ze uit de bomen zijn gewaaid en na even zoeken vind ik ze ook nog op de bomen. Springstaarten leven onder stenen, op en onder schors, in mos en eigenlijk op alle vochtige plaatsen, waar ze van organisch materiaal en schimmels leven. |
|
|
Springstaarten zijn van gescheiden geslacht, er zijn dus vrouwen en mannen.
De sperma overdracht is indirect, de spermatofoor wordt of op de ondergrond of direct op de genitale opening van
het vrouwtje geplaatst, afhankelijk van de soort springstaart. |
Zo staat op de foto van deze springstaart een spermatofoor naast de middelste rechter poot. Het dingetje dat eruitziet als een glazen paaltje met een helder bolletje aan de bovenkant en een gelig bolletje onder waarmee hij is vastgezet. Voor de duidelijkheid heb ik de rest van de foto iets donkerder gemaakt, de spermatofoor staat in een lichter rechthoekje. |
| |
|
|
| |
|
De springstaartjes vormen een belangrijke voedselbron voor andere kleine dieren. In de terrarium hobby worden ze toegepast als voer voor kleine kikkers en kun je ze zelfs in de handel kopen, speciaal gekweekt als kikkervoer. |
In de tuin zie je regelmatig dat een springstaart het slachtoffer van een ander dier is geworden zoals hier, van een hangmatspin, een bodemkrabspin, een roofmijt en van een pseudoschorpioen. |
|
|
|
|
|
De foto van de onderkant toont duidelijk de vork (furcula), het springsstaartje waar de hele groep
naar is genoemd. Met dit springstaartje kunnen de dieren kleine sprongen maken, ongericht, om te ontsnappen in noodgevallen.
Behalve de springstaart is ook duidelijk zichtbaar de verdikking (retinaculum) waarmee de vork wordt vastgezet.
Tussen de vork, aan de voorkant is een uitstulping zichtbaar,
de collophore, een orgaan dat water op kan nemen en uitscheiden en dienst doet bij de osmoregulatie. |
springen twee uitstulpingen (vesicles) uitgestoken (zie gele pijltjes op de andere foto) die
een soort stabilisatie vormen, hiermee blijft het diertje plakken aan de ondergrond en kan zich makkelijker oprichten. |
| |
Je kunt hier een keus maken naar
| |
Voor de determinatie via
Flickr van de dieren op de foto's dank aan Frans Janssens Een zeer goede website met informatie over: collembola.
| |
